---
cssclasses: vibhasa
date: 2024-03-09 21:38
updated: 2025-10-21 19:41
---
ᅟUpdated: 2025-10-21 19:41
【[表格](Obsidian使用#^w14hl0)】 來源:[上外梵語](http://cc.shisu.edu.cn/G2S/site/preview#/rich/v/137997?ref=f¤toc=2619) [其他](https://www.fengshui-168.com/thread-76238-1-1.html)
# 連聲
Sandhi
## 元音
| ᅟ初音
尾音ᅟ | a | ā | i/ī | u/ū | ṛ/ṝ | e/ai | o/au | 清辅音 | 浊辅音 | ==词内== | |
| --------------------------------------------- | -------------------------------------------------------------------------------- | ----------------------------------------------------- | -------------------------------------------------- | ----- | ----- | ----- | ---- | ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | ----------------------------------------------------------- | ------------------ | -------------------------------------------------------- |
| **a ā** | ā [§19](Stenzler#§19) | < | e [§20](Stenzler#§20) | o | ar | ai | au |
不变
短元音/ā/mā后,ch→cch [§37](Stenzler#§37)
==ch跟在所有元音后
都作cch == | < | | [§41](Stenzler#§41) |
| **i ī** | y + 元 [§21](Stenzler#§21) | < | ī | y + 元 | < | < | < | ^ | < | ==iy+元== | ==词根元音 或
前面有两个辅音== |
| **u ū** | v + 元 | < | < | ū | v + 元 | < | < | ^ | < | ==uv+元== | ^ |
| **ṛ ṝ** | r + 元 | < | < | < | ṝ | r + 元 | < | ^ | < | | |
| **e** | e ' [§22](Stenzler#§22) | a 元 [§23](Stenzler#§23) | < | < | < | < | < | ^ | < | ==ay+元== | [§40](Stenzler#§40) |
| **o** | o ' | a 元 | < | < | < | < | < | ^ | < | ==av+元== | |
| **ai** | ā 元 [§24](Stenzler#§24) | < | < | < | < | < | < | ^ | < | ==āy+元== | |
| **au** | āv + 元 | < | < | < | < | < | < | ^ | < | ==āv+元== | |
| **元+r** | 元+r + 元 (呼唤词bhoḥ失去ḥ)[§34](Stenzler#§34) | < | < | < | < | < | < | ḥ+喉/唇/咝
元+ś 腭
元+ṣ +顶
元+s 齿[§33](Stenzler#§33) | 元+r + 浊
r前失r/s长iu | | [古文或ḥ→ẖ,ḫ, 或同位咝化] |
| **元**(除a/ā)**+s** | ^ | < | < | < | < | < | < | ^ | ^ | ==有時
s+s = ts== | [呼唤词bhoḥ濁前失去ḥ] |
| **as** | o ' | a 元 | < | < | < | < | < | ^ | o 浊 | ^ | |
| **ās** | ā 元 [§35](Stenzler#§35) | < | < | < | < | < | < | ^ | ā 浊 | ^ | |
| **k ṭ t p** | 浊化g ḍ d b + 元 | < | < | < | < | < | < | | < | < | < |
| **ṅ ṇ n** | 不变 短元音后 ṅṅ/ṇṇ/nn+元 [§29](Stenzler#§29) | < | < | < | < | < | < | ^ | ^ | ^ | ^ |
| **m** | ^ | ^ | ^ | ^ | ^ | ^ | ^ | ^ | ^ | ^ | ^ |
[amī及双数尾音ī/ū/e]+元音,不需变化。[§25](Stenzler#§25)
呼格也不用连音变化。(感叹词末端的母音不变)
-ṛ + ḷ- = -ṝ-
eo變a唯除a
清嘶濁r aā脫,雙r合一延iu,a遇a及濁輔o。
## 輔音
| |<|初音|浊辅音|<|<|<|<|<|清辅音|<|<|<|<|==词内==|
|-|-|-|:-:|-|-|:-:|-:|-|:-:|-|-:|-|-|-|
|尾音 [§17](Stenzler#§17) [§18](Stenzler#§18)|<|尾停|**其他**|**鼻音**|**h** [§36](Stenzler#§36)|**半元音**|**j jh ḍ ḍh**|**d dh**|**t th**|**ṭ ṭh**|**c ch**|**咝音** [§38](Stenzler#§38)|**其他**| |
|元音|<|元音| |<|<|<|<|<| |<|<|<|<|^|
|**ś
ṣ
h**|**k kh g gh
c ch j jh**|k|g+浊|ṅ+鼻|k+h=ggh|浊|<|<|不變|<|<|<|k+清|^|
|^|**ṭ ṭh ḍ ḍh (j)**|ṭ|ḍ+浊|ṇ+鼻|ṭ+h=ḍḍh|^|<|<|^|<|<|<|ṭ+清|^|
|**t th d dh** [§27](Stenzler#§27) [§28](Stenzler#§28)|<|t|d+浊|n+鼻|t+h=ddh|t+l=ll|jj(h) ḍḍ(h)| | |ṭṭ(h)|cc(h)|t + ś = cch|t+清|^|
|**p ph b bh** [§26](Stenzler#§26)|<|p|b+浊|m+鼻|p+h=bbh|浊|<|<|不變|<|<|<|p+清|^|
|**ṅ ñ**|<|ṅ| |<|<|<|<|<|<|<|<|<|<|^|
|**ṇ**|<|ṇ|^|<|<|<|<|<|<|<|<|<|<|^|
|**n** [§31](Stenzler#§31) [§32](Stenzler#§32)|<|n|不變|<|<|n+l=l̃l(łl)|ñj(h) ṇḍ(h)| |ṃst(h)|ṃṣṭ(h)|ṃśc(h)|n+ś=ñś/**ñch**| |==Ø + 辅; ṃ + 咝 ==[§55](Stenzler#§55)|
|**m** [§30](Stenzler#§30)|<|m|ṃ 辅|<|<|<|<|<|<|<|<|<|<|==Ø + 辅; ṃ + 咝,n + 辅
(除y、咝音外-m- -v-)==|
|根尾
gh jh ḍh dh bh h
停顿变为不送气后
词根首gdb
变送气|<|<| |==c/j+n=cñ/jñ==|[§54](Stenzler#§54)| |[§51](Stenzler#§51)
==a==|==h+t/th/dh=ḍh
(前面短元音
除ṛ外变长元音)==|==gh jh ḍh dh bh
\+t/th (词缀头)
= g(jḍdb)+dh==|[§48](Stenzler#§48)| |==j/ś/ṣ/h+ s= kṣ==
[§52](Stenzler#§52)| | |
|^|<|<| |<|<|<|==b==|==(d.../sni)h+t
=gdh==|==j (词根尾) + t
= kt/ṣṭ==|[§49](Stenzler#§49)| |<| | |
| |<|<| |<|<|<|[§47](Stenzler#§47)|==在ṭ ṭh ḍ ḍh ṣ后
齿音变ṭ ṭh ḍ ḍh==|==ś + t = ṣṭ==|[§50](Stenzler#§50)| | | | |
|[§43](Stenzler#§43)|==辅音在元音、半元音、鼻音前一般不变;==|
|-|-|
|[§53](Stenzler#§53)|==r在[辅音语尾]前,不变==|
|[§42](Stenzler#§42)|=={词根中(i/u)+( r/v)}+辅,i/u变长==|
|[§46](Stenzler#§46)|==s→ṣ :[k r l , 非a/ā元音]+([ḥ ṃ])+s+[^ ṛ r]。(s变r除外)==|
|[§45](Stenzler#§45)|==n→ṇ :[ṛ ṝ r ṣ]+([元喉唇y v h ṃ]注1)+ n+[元 n m y v]==|
| |==注1:中間没有颚音(含ś),卷舌音,齿音(含l,s)==|
| | [§39](Stenzler#§39) [§44](Stenzler#§44) |
# 變格
## 元音
| | | aśva | dāna | kanyā | kavi | mati | vāri | paśu | dhenu | madhu | dhī | bhū | nadī | vadhū| dādṛ|pitṛ| matṛ|dādṛ| go | nau | |
| - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| | 类型 | °a |<| °ā | °i |<|<| °u |<|<| °ī | °ū | °ī | °ū | °ṛ f.ī |<|<|<| °o | °au | |
| 数 | 格 | m. | n. | f. | m. | f. | n. | m. | f. | n. | f.单 | | f.多 | | m.| m亲 | f亲 | n. | m.f. | f. | |
| | 1 | as | am | ā | is | ∶ | i | us | ∶ | u | ==īs== | ==ūs== | ī | ==ūs== | ā | ∶ | ∶ | ṛ | aus | ==aus== | s |
| 单 | 2 | am | ¨ | ām | im | ∶ | ¨ | um | ∶ | ¨ | ==iyam== | ==uvam== | īm | ūm | āram | aram |<| ¨ | ām | ==āvam== | am |
| S. | 3 | ena | ∶ | ayā | inā | yā | in==ā== | unā | vā | un==ā== | ==iyā== | ==uvā== | ==yā== | ==vā== | ==rā== | ∶ | ∶ | ṛṇ==ā== | ==avā== | ==āvā== | ā |
| | 4 | āya | ∶ | **āyai** | aye | **aye/yai** | in==e== | ave | **ave/vai** | un==e== | ==iye/==**iyai** | ==uve/==**uvai** | **yai** | **vai** | ==re== | ∶ | ∶ | ṛṇ==e== | ==ave== | ==āve== | e |
| | 5 | āt | ∶ | **āyās** | es | **es/yās** | in==as== | os | **os/vās** | un==as== | ==iyas/==**iyās** | ==uvas/==**uvās** | **yās** | **vās** | us/ur | ∶ | ∶ | ṛṇ==as== | os | ==āvas== | as |
| | 6 | asya | ∶ | **¨** | ¨ | **¨** | ¨ | ¨ | **¨** | ¨ | **¨** | **¨** | **¨** | **¨** | ¨ | ¨ | ¨ | ¨ | ¨ | ==¨== | ¨ |
| | 7 | e | ∶ | **āyām** | au | **∶/yām** | in==i== | au | **∶/vām** | un==i== | ==iyi/==**iyām** | ==uvi/==**uvām** | **yām** | **vām** | ari | ∶ | ∶ | ṛṇ==i== | ==avi== | ==āvi== | i |
| | 0 | a | ∶ | e | e | ∶ | e/i | o | ∶ | o/u | ==īs== | ==ūs== | i | u | ar | ∶ | ∶ | ṛ/ar | aus | | a |
| 双 | 012 | au | e | e | ī | ∶ | in==ī== | ū | ∶ | un==ī== | iy==au== | uv==au== | y==au== | v==au== | ār==au== | ar==au== |<| ṛṇ==ī== | āvau | ==āvau== | au\ ī |
| D. | 345 | ābhyām |<| ==∶== | ==ibhyām== |<| ==∶== | ==ubhyām== |<| ==∶== | ==ībhyām== | ==ūbhyām== | ==◦bhyām== |<| ==ṛbhyām== |<| ==∶== | ==∶== | ==◦bhyām== |<| bhyām |
| | 67 | ayos | ∶ | ∶ | ==yos== | ==∶== | in==os== | ==vos== | ==∶== | un==os== | ==iyos== | ==uvos== | ==yos== | ==vos== | ==ros== | ==∶== | ==∶== | ṛṇ==os== | ==avos== | ==āvos== | oḥ |
| 复 | 01 | ās | āni | ās | ayas |<| īn==i== | avas | ∶ | ūn==i== | ==iyas== | ==uvas== | ==yas== | ==vas== | ār==as== | aras |<| ṝṇ==i== | āvas | ==āvas== | aḥ\ i |
| P. | 2 | ān | ¨ | **¨** | īn | **īs** | ¨ | ūn | **ūs** | ¨ | ¨ | ¨ | **īs** | **ūs** | ṝn | ∶ | **ṝḥ** | ¨ | ās | ==āvas== | ¨ |
| | 3 | ais | ∶ | ==ābhis== | ==ibhis== |<| ==∶== | ==ubhis== |<| ==∶== | ==ībhis== | ==ūbhis== | ==◦bhis== |<| ==ṛbhis== | ==∶== | ==∶== | ==∶== | ==◦bhis== |<| bhiḥ |
| | 4 | ebhyas |<| ==ābhyas== | ==ibhyas== |<| ==∶== | ==ubhyas== |<| ==∶== | ==ībhyas== | ==ūbhyas== | ==◦bhyas== |<| ==ṛbhyas== |<| ==∶== | ==∶== | ==◦bhyas== |<| bhyaḥ |
| | 5 | ¨ | ¨ | ==¨== | ==¨== | ==¨== | ==¨== | ==¨== | ==¨== | ==¨== | ==¨== | ==¨== | ==¨== | ==¨== | ==¨== | ==¨== | ==¨== | ==¨== | ==¨== | ==¨== | ¨ |
| | 6 | ānām | ∶ | ∶ | īnām |<| ∶ | ūnām |<| ∶ | ==iyām(uvām)/==◦nām |<| ◦nām |<| ṝṇām | ∶ | ∶ | ∶ | ==avām== | ==āvām== | ām |
| | 7 | eṣu | ∶ | ==āsu== | ==iṣu== | ==∶== | ==∶== | ==uṣu== | ==∶== | ==∶== | ==īṣu== | ==ūṣu== | ==īṣu== | ==ūṣu== | ṛṣu | ∶ | ∶ | ∶ | ==oṣu== | ==auṣu== | su |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | [§62](Stenzler#§62) | | [§63](Stenzler#§63) | | | | | | | | | | | [§75](Stenzler#§75) | [§76](Stenzler#§76) |<| | | | |
## 輔音
| | |单语干 |<|<|<|<| 多语干 |<|<|<|<|<|<|<|<|<|<|<|
| - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| 数 | 格 | °辅音 | °as °is(°us依照°is) |<|<|<| 主现分°(m/v)at |<| °(m/v)an |<| °in |<| °īyas |<| °vas |<| °ac(形容词) |<|
| | | (单语干) | mf. | n. | mf. | n. | m. | n. | m. | n. | m. | n. | m. | n. | m. | n. | (双语干) | (三语干) |
| 单 | 1 | ◦(mf.n.) | ās | as | is | is | an (m/v)ān | at | ā | a | ī | i | īyān | īyas | vān | vat | aṅ ak | prat-yaṅ -yak |
| | 2 | ◦am ◦ | asam | ¨ | iṣam | ¨ | antam | ¨ | ānam | ¨ | inam | ¨ | īyāṃsam | ¨ | vāṃsam | ¨ | añcam ak | -yañcam -yak |
| | 3 | ◦ā | asā | ∶ | iṣā | ∶ | atā | ∶ | (a)nā | ∶ | inā | ∶ | īyasā | ∶ | uṣā | ∶ | acā | -īcā |
| | 4 | ◦e | ase | ∶ | iṣe | ∶ | ate | ∶ | (a)ne | ∶ | ine | ∶ | īyase | ∶ | uṣe | ∶ | ace | -īce |
| | 5 | ◦as | asas | ∶ | iṣas | ∶ | atas | ∶ | (a)nas |<| inas | ∶ | īyasas | ∶ | uṣas | ∶ | acas | -īcas |
| | 6 | ¨ | ¨ | ¨ | ¨ | ¨ | ¨ | ¨ | ¨ | ¨ | ¨ | ¨ | ¨ | ¨ | ¨ | ¨ | ¨ | ¨ |
| | 7 | ◦i | asi | ∶ | iṣi | ∶ | ati | ∶ | ni/ani |<| ini | ∶ | īyasi | ∶ | uṣi | ∶ | aci | -īci |
| | 0 | ◦ | as | ∶ | is | ∶ | an | at | an | a/an | in | i/in | īyan | īyas | van | vat | aṅ ak | -yaṅ -yak |
| 双 | 012 | ◦au ◦ī | asau | asī | iṣau | iṣī | antau | atī | ānau | (a)nī | inau | inī | īyāṃsau | īyasī | vāṃsau | uṣi | aṅcau acī | -yañcau -īcī |
| | 345 | ◦bhyām | obhyām |<| irbhyām |<| adbhyām |<| abhyām |<| ibhyām |<| īyobhyām |<| vadbhyām |<| agbhyām | -yagbhyām |
| | 67 | ◦os | asos | ∶ | iṣos | ∶ | atos | ∶ | (a)nos |<| inos |<| īyasos | ∶ | uṣos | ∶ | acos | -īcos |
| 复 | 01 | ◦as ==◦anti== | asas | āṃsi | iṣas | īṃṣi | antas | anti | ānas | āni | inas | īni | īyāṃsas | īyāṃsi | vāṃsas | vāṃsi | añcas añci | -yañcas -yañci |
| | 2 | ¨ | ¨ | ¨ | ¨ | ¨ | atas | ¨ | (a)nas | ¨ | ¨ | ¨ | īyasas | ¨ | uṣas | ¨ | acas añci | -īcas -yañci |
| | 3 | ◦bhis | obhis |<| irbhis |<| adbhis | ∶ | abhis | ∶ | ibhis |<| īyobhis | ∶ | vadbhis |<| agbhis | -yagbhis |
| | 4 | ◦bhyas | obhyas |<| irbhyas |<| adbhyas | ∶ | abhyas |<| ibhyas |<| īyobhyas | ∶ | vadbhyas |<| agbhyas | -yagbhyas |
| | 5 | ¨ | ¨ | ¨ | ¨ | ¨ | ¨ | ¨ | ¨ | ¨ | ¨ | ¨ | ¨ | ¨ | ¨ | ¨ | ¨ | ¨ |
| | 6 | ◦ām | asām |<| iṣām | ∶ | atām | ∶ | (a)nām |<| inām |<| īyasām | ∶ | uṣām | ∶ | acām | -īcām |
| | 7 | ◦su | aḥsu/assu |<| iḥṣu/iṣṣu |<| atsu | ∶ | asu | ∶ | iṣu | ∶ | īyaḥsu/īyassu |<| vatsu | ∶ | akṣu | -yakṣu |
# 代詞
| 数 | 格 | 第一人称 | 第二人称 | tad彼 | | | idam此 | | | adas彼 | | |
| - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| | | mad/asmad | tvad/yuṣmad | m. | n. | f. | m. | n. | f. | m. | n. | f. |
| 单 | 1 | aham | tvam | sas | tat | sā | ayam | idam | iyam | asau | adas | asau |
| | 2 | mām | tvām | tam | ¨ | tām | imam | ¨ | imām | amum | ¨ | amūm |
| | 3 | mayā | tvayā | tena | | tayā | anena | ∶ | anayā | amunā | ∶ | amuyā |
| | 4 | mahyam | tubhyam | tasmai | | tasyai | asmai | ∶ | asyai | amuṣmai | ∶ | amuṣyai |
| | 5 | mat | tvat | tasmāt | | tasyās | asmāt | ∶ | asyās | amuṣmāt | ∶ | amuṣyās |
| | 6 | mama | tava | tasya | | ¨ | asya | ∶ | ¨ | amuṣya | ∶ | ¨ |
| | 7 | mayi | tvayi | tasmin | | tasyām | asmin | ∶ | asyām | amuṣmin | ∶ | amuṣyām |
| 双 | 012 | āvām | yuvām | tau | te | te | imau | ime | ime | amū | | ∶ |
| | 345 | āvābhyām | yuvābhyām | tābhyām | | ∶ | ābhyām | | ∶ | amūbhyām | | ∶ |
| | 67 | āvayos | yuvayos | tayos | | ∶ | anayos | | ∶ | amuyos | | ∶ |
| 复 | 01 | vayam | yūyam | te | tāni | tās | ime | imāni | imās | amī | amūni | amūs |
| | 2 | asmān | yuṣmān | tān | ¨ | ¨ | imān | ¨ | ¨ | amūn | ¨ | ¨ |
| | 3 | asmābhis | yuṣmābhis | tais | | tābhis | ebhis | | ābhis | amībhis | | amūbhis |
| | 4 | asmabhyam | yuṣmabhyam | tebhyas | | tābhyas | ebhyas | | ābhyas | amībhyas | | amūbhyas |
| | 5 | asmat | yuṣmat | | | ¨ | | | ¨ | | | ¨ |
| | 6 | asmākam | yuṣmākam | teṣām | | tāsām | eṣām | | āsām | amīṣām | | amūṣām |
| | 7 | asmāsu | yuṣmāsu | teṣu | | tāsu | eṣu | | āsu | amīṣu | | amūṣu |
| 单 | 1 | yas | yat | yā |
| - | - | - | - | - |
| | 2 | yam | ¨ | yām |
| | | | | |
| 单 | 1 | kas | kim | kā |
| | 2 | kam | ¨ | kām |
| | 其余同tad |<|<|<|
| | 第一人称 | | 第二人称 | |
| - | - | - | - | - |
| | 246(不用于句首) | | | |
| 单 | mā/me/me | | tvā/te/te | |
| 双 | nau | | vām; | |
| 复 | nas | | vas | |
| | 5 | | | |
| 单 | mattas | | tvattas | |
| 礼貌形式bhavat/bhavatī按第三人称变化 |<|<|<|<|
# tiṅ1
| 词尾 (●代表词干分强弱时该词尾应与强词干结合;斜体部分针对第2、3、5、7、8、9类现在时词干) |<|<|<|<|<|<|<|<|<|<|<|
| - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| 数 |人称| 原始(现在 简单未来) |<| 派生(未完 不定过 假定) |<| 完成 |<| 命令 |<| 祈愿[祈求]\(根+
[ īy- ==yā/īy-== ]+派生尾) |<|
| | | 主 | 中 | 主 | 中 | 主 | 中 | 主 | 中 | 主 īy- / ==yā-== | 中 īy- |
| 单数 | 1 | ● mi | e | ● (a)m | i | ● a ā根尾-au | e | ● āni | ● ai | am | a |
| | 2 | ● si | se | ● s ==脱落后
齿s变t/ḥ;==
不定过去
456类用īs | thās | ● tha | se | __ ==子dhi 元hi
⑤⑧子nuhi元nu
⑨子āna元nīhi== | sva | s | thās |
| | 3 | ● ti | te | ● t ==脱落后
齿和s变t;==
不定过去
456类用īt | ta | ● a ā根尾-au | e | ● tu | tām | t | ta |
| 双数 | 1 | vas | vahe | va | vahi | va | vahe | ● āva | ●āvahai | va | vahi |
| | 2 | thas | ethe ==āthe== | tam | ethām ==āthām== | athur | āthe | tam | ethām ==āthām== | tam | āthām |
| | 3 | tas | ete ==āte== | tām | etām ==ātām== | atur | āte | tām | etām ==ātām== | tām | ātām |
| 复数 | 1 | mas | mahe | ma | mahi | ma | mahe | ● āma | ●āmahai | ma | mahi |
| | 2 | tha | dhve | ta | dhvam | a | dhve
u/ṛ之后变ḍhve | ta | dhvam | ta | dhvam |
| | 3 | (a)nti
==ati(②③类)== | nte ==ate== | (a)n
==ur(②③类) ;==
ur (不定
过去1、4) | nta ==ata==
ata (不定过去4)| ur | re | (a)ntu
==atu==(②③类) | ntām ==atām== | ur
==前面的yā-
脱落ā==| ran |
| | | | | | | | | ni a tu
va tam tām
ma ta ntu | | | |
强词干
a .現在`[主][單][一二三]`
b .完成`[主][單] [一二三]`
c .[命]:主[單三].主中`[單雙複][一]`(這極其少見)。
插入元音a 在m-/v-前拉长,在e-前淘汰。
# 变位
(Conjugation)
## 谓语动词
| | 可用词尾 原始 派生 命令 祈愿 |
| --- | ------------------------------------------------------------------------ |
| | **词干**(●代表强词干;○代表弱词干;△代表最弱词干) |
| 现在 | **带插入元音** ==词干无强弱之分;a在m、v为初音的词尾前拉长,在中动词尾e前消失== [§138](Stenzler#§138) |
| | 1 二合词根 + a ==除闭长音节,余二合== |
| | 6 词根 + a ==ṛ变riy;ṝ变ir== |
| | 4 词根 + ya |
| | **不带插入元音** |
| | 2 词根(○ -- / ● 二合) |
| | 3 重复(○-- / ●二合) ==词根元音ṛ以i重复== |
| | 5 词根 + ○ nu / ● no ==a. 元+nv+元; 元+n(u)+v/m; b. 辅+nuv+元== |
| | 7 ○ 鼻音 / ○ ṃ / ● na + 词根尾辅音 ==ṃ+咝/h;已有鼻音则○同词根== |
| | 8 词根 + ○ u / ● o ==不规则:kṛ – ○kuru/kur(+m/y/v); ●karo== |
| | 9 词根 + ○ nī / ○ n / ● nā ==n+元;命主单2根尾辅音后无nī== |
| | 10 词根 + aya ==现在时变化同第一类。 根尾单辅音前i/u/ṛ二合,a三合;根尾i/ī/u/ū/ṛ/ṝ三合。== |
| 将来 | (二合) + sya/ṣya/iṣya | 原始 |
| --- | -------------------------------------------------------------------------- | --- |
| | 迂回将来 (较远的将来):第一二人称 (二合)+(i)+tā+as的现在时;第三人称 (二合)+(i)+tā/tārau/tāras (无时态词尾) | |
| | 假定式(条件式): a+(二合)+ sya/ṣya/iṣya | 派生 |
| 完成 词尾 完成 |
| ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
| **词头重复**
**辅音开头**:送气变不送气,喉音变腭音,h变j,多辅音用第一个(清音前咝音不用);
y/v初音●加i/u,○及词中变i/u;元音用相应短元音(ṛ/ṝ/ḷ/尾复合元音变a); “单辅音非替代音+a+单辅音”不重复。
**元音开头**:ā不变;单辅音前a变ā,i/u○变ī/ū,●变iy/uv;双辅音前a/ṛ变ān |
| 辅音+元音(自然长或位置长)+辅音:==无等级== |
| …+a+单辅音:==● (主动第一人称单)/主动第二人称单:三合。 ○ 单辅音非替代音开头:a变e。== |
| …+i/u/ṛ+单辅音:==● 二合== |
| …+i/ī/u/ū/ṛ/ṝ:==● 主动第一人称单:二合/三合。 主动第二人称单:二合。主动第三人称单:三合。 ○ 双辅音…+ṛ/…+ ṝ:二合。== |
| …+ā/复合元音:==● 主动第一三人称单:词尾为au。 ○ 丢掉ā== |
| 不规则:==bhū只有babhū/babhūv;vid按完成变,但不重复词头。== |
| **加联系元音i**
✔ 中动复三 ✔ 辅音尾前 ✔ ā类 ○
✖ du/śru/stu/sru/kṛ/ bhṛ/vṛ/sṛ(除中动复三) ✖ ṛ尾主动单二 |
| |
| **迂回完成**(第10类/致使/愿望/名动/非a非ā长音开头/ās): (二合) + ām + as / bhū / kṛ的完成时形式(只有kṛ可用中动) |
| 不定过去 | 词尾 |
| ------------------------------------------------------------------------------- | --- |
| 1 词根 a+(…ā/复合元音/bhū) | 派生 |
| 2 带插入元音 a+(尾音ṛ/ṝ变二合)+a | |
| 3 重复带插入元音 a+词头重复(u/ū/i/ī)+(中间a消失,尾音i/u变iy/uv)+a | |
| 4 s型无插入元音 a+ (主动根元音变三合,中动根尾i/ī/u/ū变二合,ā变i)+s/ṣ(脱落于短元音/非鼻非r辅音后,t/th/dhvam前) | |
| 5 iṣ型无插入元音 a+ (主动根尾元音变三合,中动根尾元音变二合,单辅音前非a元音变二合)+is/iṣ | |
| 6 siṣ型 a+(…ā/复合元音/am)+siṣ | |
| 7 sa型 a+(…非a非ā元音+ś/ṣ/h)+sa | |
| **祈求式**: (△,i/u变长,ṝ变īr/ūr(唇音后),中动根尾元音变二合)+(主动)yās/(中动)sī/ṣī(+咝于t/th为初音的词尾前) | 祈愿 |
| | 被动 词尾 原始 派生 |
| ----- | --------------------------------------------------------------------------- |
| 异于中动者 | 现在: (△,尾音ā/复合元音变ī,i/u变长,ṛ变ri/ar(双辅音后),ṝ变īr/ūr(唇音后),第10类、致使去aya) + ya (按中动变) |
| | 不定过去(将来、假定248): a+(尾元音及单辅音前a变三合,i/u/ṛ变二合)+i/yi(根尾ā后) (第三人称单数不再加词尾) |
| | 先变成以上某种词干 再加相应词尾 |
| --- | ------------------------------------------------------------------------------ |
| 致使 | (i/u/ṛ二合/a 三合 + 单辅音;根尾i/ī/u/ū/ṛ/ṝ 三合)+ay/pay(ā后) |
| 愿望 | 词头重复(元音用i/u)+(i/u变长,ṛ/ ṝ变īr/ūr(唇音后))+s+(i) |
| 加强 | 词头重复(二合等)+(尾音ā/复合元音变ī,i/u变长,ṛ变ri/ar(双辅音后),ṝ变īr/ūr(唇音后))+ya (按现在时中动变)/无ya(按主动变) |
| 名动 | 名词词干 + ya/sya |
## 非谓语动词
| | | |
| ---- | ---- | ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
| 词干构成 | 现在分词 | 主动: 第1、6、4、10类现在时词干 + t; 其他类现在时词干○ + at |
| | | 中/被动: 第1、6、4、10类现在时词干/被动词干 + māna/mānā; 其他类现在时词干○ + āna/ānā |
| | 将来分词 | 主动:将来时词干 + t |
| | | 中动:将来时词干 + māna |
| | 完成分词 | 主动:完成时词干△+ (i于单音节词干后)+vas |
| | | 中动:完成时词干△+ (i于单音节词干后)+āna |
| 词根构成 | 不定式 | (二合)+(i)+tum |
| | 必要分词 | (二合)+(i)+tavya/tavyā/anīya/anīyā/ya/yā |
| | 过去分词 | (△, 尾音ā/复合元音变i或ī,第10类、致使ay变i)+(i)+ta/tā;
较少见:(尾音ṝ/d/g/j等)+na/nā。
有主动意义的过去分词:ta/na收尾的过去分词 + vat (●vant) |
| | 独立式 | 非复合动词:(尾音ā/复合元音变i或ī)+(i)+tvā; |
| | | 复合动词:[△,ṝ变īr/ūr(唇音后),第10类和致使、名转等的ay(除在词根短音节后外)脱去]
+ya/tya(短元音后) |
| | | 较少见:(尾元音及单辅音前a变三合,i/u/ṛ变二合)+am |